کسانی که زمان تحصیل دورۀ دبیرستان آنها اوایل انقلاب یا قبل از آن باشد یا کتابها و مجلات آن زمان را بعدآ خوانده باشند شاید به یاد داشته باشند که در کتابهای درسی و روزنامهها و مجلات آن موقع مربعهای کوچی(معمولآ 3×3 یا 4×4) چاپ میشد که به آنها "جداول وفقی" یا "مربعهایوفقی" میگفتند.این جداول یکی از سرگرمیهای آن روزها بود که خوانندگان باید اعداد معینی را طوری در این جدول قرار میدادند که جمع اعداد در سطر ، ستون و قطر مربع عدد ثابتی میشد.تا آنجا که من میدانم این جدولها دیگر چاپ نمیشوند امّا در چند سال اخیر نوع جدیدی از جدول اعداد رایج شده است که به آن "سودوکو" می گویند.اختراع "سودوکو"را بهچينيها نسبت می دهند.سودوکو رایج که اخیرآ در ایران هم گسترش یافته و بعضی از روزنامهها و مجلات آن را مرتبآ چاپ میکنند یک جدول 9×9 است که به 9 قسمت 3×3 تقسیم شده است.در این جدول اعداد چند خانه(تعداد و جايگاه هر عدد بستگی به سخت یا آسان بودن جدول دارد)چاپ میشود و پیدا کردن جای بقیۀ اعداد با شرط اینکه در هر سطر ، ستون و مربعهاي 3×3 اعداد ۱تا ۹ قرار بگیرند و تکراری نباشند به عهدۀ کسی است که می خواهد آن را حل کند.حل كردن اين جدول به هيچ اطلاعات خاصّي نياز ندارد و حلکردن آن علاوه بر اینکه بسیار لذّت بخش است موجب تقویت ذهن نیز میشود و برای افراد مسنّ و میانسال که نگران ضعفِحافظۀ خود هستند بسیار مفید است.پیدا کردن جای صحیح هر عدد به طوریکه اعداد 1 تا 9 در هر سطر و هر ستون و هر خانۀ 3×3 تکراری نباشدحل سودوکو گرچه دارای قوانین ثابت است امّا قواعدی هم دارد که در هر جدول متغیر است و همین بر لذت حل جدول می افزاید.(من معمولآ روزی 3 تا سودوکو حل می کنم و تقریبآ هربار نکتههای جدیدی کشف میکنم).اولين شکل یک "سودوکو" متوسط را نشان میدهد که من جای چند عدد و دلیل قرار گرفتن هر عدد را در آنجا مشخص کردهام و بعد جدول حل شده را در ذیل این نوشته آوردهام تا افراد مبتدی با نحوۀ حل "سودوکو" بیشتر آشنا شوند.اعداد چاپ شده با این رنگ( ) و اعداد حل شده با رنگ ( ) مشخّص شدهاند.اگر بعد از خواندن این نوشته به حل "سودوکو" علاقهمند شدید ضمن توجّه به نکات زیر بدانید که هر روز در صفحۀ 12 روزنامۀ "همشهری" سه "سودوکو"(سخت ، متوسط ، آسان) چاپ میشود.
1 - برای حل سودوکو باید حوصله داشته باشید.اگر بیحوصله هستید به ذهنتان فشار نیاورید.
2 - اگر مدت زیادی گذشته است و شما نتوانستهاید عددی در جدول قرار دهید ذهن شما خسته شده است جدول را برای مدتی رها کنید.
3 - برای شروع "سودوکو" های آسان را انتخاب کنید و سپس به حل "سودوکو" های سختتر بپردازید.
4 - از قرار دادن اعداد در جایی که اطمینان ندارید پرهیز کنید(جای دقیق هر عدد را بیابید).
5 - در حل "سودوکو" احتمالات برای یافتن جای اعداد هیچ کاربردی ندارند.
6 - "سودوکو" را با مداد حل کنید.
7 - وقتی عددی را در خانهای قرار می دهید دقت کنید آن عدد در سطر یا ستون یا مربع 3×3 تکراری نباشد.
8 - روشهای یافتن جای اعداد را به خاطر بسپارید زیرا در حل "سودوکو" های بعدی کاربرد دارد.
9 - اگر با رعایت تمام این نکات جدول غیر قابل حل باشد احتمال اغلاط چاپی در عدد و جای آن وجود دارد.
10- به جدول حل شده در روز بعد مراجعه کنید تا خطاهای خود را بیابید و آنها را اصلاح کنید.

A - عدد 2 در ستون هفت در مربع کوچک سمت راست پایین و عدد 2 در ستون نه در مربع کوچک سمت راست بالا قرار گرفته است پس عدد 2 در ستون 8 هم باید در مربع کوچک سمت راست وسط قرار بگیرد.چون در اینجا دو جای خالی بیشتر نداریم (پایین و بالای عدد3) و بالای عدد 3 نمیتوانیم عدد 2 را قرار دهیم (به دلیل قرار گرفتن 2 در سطر 4) پس جای صحیح عدد 2 مشخص میشود.
B - عدد 6 در سطر يك در مربع کوچک سمت راست بالا و عدد 6 در سطر سه در مربع کوچک وسط بالا قرار گرفته است پس عدد 6 در سطر دو هم باید در مربع کوچک سمت چپ بالا قرار بگیرد.چون در اینجا دو جای خالی بیشتر نداریم (کنار عدد 5) و دقیقآ در مجاور عدد 5 نمیتوانیم 6 را قرار دهیم (چون با عدد 6 ستون دو معارض است)پس عدد 6 را در خانۀ دیگر قرار می دهیم.
C – اگر در این مربع عدد 6 را در هر جایی غیر از اینجا قرار دهیم با عدد 6 مربعهای کوچک بالا و پایین خود معرض میشود پس جای عدد 6 دقیقآ همینجاست.
D – اكنون این مربع احتیاج به اعداد 4،7،8،9 دارد.عدد 7 این مربع را در جای دیگری غیر از اینجا نمیتوان قرار داد چون با عدد 7 مربع پایینی معارض میشود.
E – از سه عدد باقیمانده این مربع ، جای 9 اینجاست چون دو عدد دیگر (8 و 4) در این خانه با 8 و 4 سطر 6 معارض هستند.
F – از دوخانۀ باقیمانده عدد 8 را نمیتوانیم در خانۀ بالایی اینجا قرار دهیم چون با عدد 8 سطر چهار معارض میشود.
G – تنها یک خانه و تنها یک عدد باقی مانده است.عدد 4 را در اینجا قرار میدهیم.